Trong các duyên cớ thường gặp của tình trạng rối loạn cương dương (RLCD) thì bệnh đái tháo đường (ĐTĐ) type II là một trong những nguyên cớ thực thể hay gặp nhất và dễ dàng điều trị rối loạn cương dương an toàn và hiệu quả. Trong khi đó, số lượng bệnh nhân (BN) ĐTĐ khá nhiều, chiếm từ 2,5-5% dân số Việt Nam.
1. Nguyên cớ dẫn đến bệnh RLCD ở bệnh nhan đái tháo đường
Tình trạng cương của dương vật được duy trì bởi việc đổ đầy máu vào các khoảng trống trong thể hang từ các động mạch. Những kích thích về thần kinh và giới tính tại chỗ sẽ làm gia tăng tình trạng tiết một chất hóa học là nitric oxide từ dây thần kinh của thể hang và các tế bào nội mạch.
Chất này ức chế hệ tâm thần giao cảm và kích thích hệ phó giao cảm để làm gia tăng lượng máu đến thể hang, song song làm ngăn trở dòng máu trở về bằng đường tĩnh mạch. Khi đó sẽ làm tăng thể tích của dương vật tạo nên tình trạng cương và cứng để giao phối.
Bệnh ĐTĐ type 2 sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến tình trạng cương cứng của dương vật BN do nhiều duyên cớ. Trong đó quan trọng nhất là tình trạng tổn thương của dây tâm thần lưng dương vật, tình trạng rối loạn của hệ thần kinh thực vật, tổn thương của các huyết quản lớn và các huyết mạch nhỏ trong cơ thể BN.
[(Ảnh minh họa)]
Rối loạn chức năng cương dương là một biến chứng thường gặp trên nam giới ở bệnh đái tháo đường type 2 (Ảnh minh họa)
Đặc biệt là các huyết quản của thể hang. Tình trạng ĐTĐ còn làm giảm đáp ứng của các huyết quản trong thể hang và sự co giãn của các bè cơ trơn của dương vật với nitric oxide. Ngoài ra, các rối loạn về tâm tâm thần thường gặp ở những BN ĐTĐ như: tình trạng kích động, lo âu quá mức, trầm cảm sẽ cần áp dụng cách chữa trị bệnh rối loạn cương dương tự nhiên… cũng ảnh hưởng rất nhiều đến tình trạng cương của dương vật.
Theo những thống kê ở nước ngoài thì tình trạng RLCD chiếm vào khoảng từ 20 - 71% những người đàn ông bị bệnh ĐTĐ. Tai hại hơn nữa khi các nhà chuyên môn thấy rằng: những người bị ĐTĐ hay bị RLCD gấp 3 lần và tình trạng rối loạn này lại nặng hơn so với những người không bị bệnh ĐTĐ. Tình trạng RLCD ở những BN bị ĐTĐ xảy ra ở tuổi trẻ hơn và ngay trong tuổi sớm của bệnh. Có tới 56% BN ĐTĐ bị RLCD ngay trong 5 năm trước tiên của bệnh và có rất nhiều trường hợp RLCD là triệu chứng trước nhất của bệnh ĐTĐ. BN khi đi khám bệnh tại một phòng khám nam khoa được đi xét nghiệm về đường máu và đường niệu mới biết mình bị ĐTĐ.
Một trong những nguyên tố nguy cơ quan trọng nhất của tình trạng RLCD ở bệnh nhân ĐTĐ là tuổi tác của BN. BN càng lớn tuổi tình trạng bệnh càng nặng nề. Ở những BN ĐTĐ trẻ hơn có thể bị RLCD khi dùng một số loại thuốc trị bệnh như: thuốc chống tăng áp huyết, thuốc tâm thần, thuốc chống co giật, thuốc nội tiết…
Ngoài ra, còn có những nguyên tố nguy cơ dị kì thấy là: thời gian bị bệnh ĐTĐ càng bị lâu càng dễ bị RLCD, việc kiểm soát đường huyết không tốt do BN không điều trị hoặc điều trị không đúng quy cách, BN hút thuốc lá, nghiện rượu, trầm cảm hay bị các bệnh khác đi kèm.
2. Chẩn đoán bệnh
Hoàn toàn không dễ khắc phục rối loạn cương dương nhanh chóng dễ tí nào, vì khi BN đến khám tại các phòng khám và bệnh viện, do môi trường tiếp xúc quá đông đúc nên BN cũng rất ngại nói trả mà họ coi như là “sức mạnh và niềm kiêu hãnh của người đàn ông”. Trong khi đó, những nhân viên Y tế cũng chưa thật sự quan hoài đến điều này, thậm chí có người còn cho đó là điều nhảm không đáng quan hoài.
Khi nghi ngờ BN bị bệnh RLCD thì người bác sĩ và BN phải có một cuộc luận bàn cương trực, trong đó có vai trò rất quan trọng của người vợ. Họ phải được dự cuộc trò chuyện như là một yếu tố quan trọng giúp cho việc chẩn đoán. BN phải được khám kỹ càng, ngoài các xét nghiệm về đường máu và đường niệu, BN phải được khai phá tiền sử bệnh một cách rõ ràng.
Vì tình trạng rối loạn này xảy ra ở những BN ĐTĐ một cách từ từ theo thời gian. Trong khi tình trạng RLCD có căn nguyên tâm tâm thần lại xảy ra đột ngột, có khi chỉ xảy ra đối với một số đối tượng một mực.
Những khám nghiệm chuyên biệt cần phải được thực hành bởi những thầy thuốc chuyên khoa như: siêu âm Doppler để khảo sát tình trạng mạch máu của dương vật, trong một số trường hợp khó khăn trong chẩn đoán BN phải được chụp động mạch vùng chậu và dương vật với thuốc cản quang, đo kích tấc dương vật lúc ngủ… Tuy nhiên các xét nghiệm này khá đắt tiền và phức tạp.
3. Cách điều trị
Trong một thời kì khá dài, tình trạng RLCD ở BN ĐTĐ được coi là không có khả năng chữa trị. Tuy nhiên, với số lượng BN bị ĐTĐ ngày càng gia tăng như hiện thời, các đề nghị của BN trước việc cải thiện chất lượng của cuộc sống đã đặt nền y khoa trước những thách thức mới và cuộc tìm kiếm những phương thức điều trị đã bắt đầu và tình trạng RLCD ở BN ngày càng được cải thiện, chỉ cần chúng ta quan hoài và điều trị kịp thời.
Để đạt kết quả tốt cho điều trị, BN cần phải được điều trị bổ sung nhằm loại bỏ các nhân tố khác gây nên tình trạng này như: bỏ hút thuốc lá, hạn chế uống rượu, điều trị chứng trầm cảm, kiểm soát tốt đường máu, dùng các nội tiết tố có testosterone thay thế ở những BN có suy giảm hàm lượng testosterone trong máu.
Viagra là thuốc cải thiện tốt tình trạng cương cứng ở 56% BN ĐTĐ, nó có hiệu quả ngay cả khi dùng liều nhỏ. Liều dùng khởi đầu thường là 50mg, sau đó có thể tăng lên đến 100mg hay giảm xuống còn 25mg tùy theo đáp ứng của BN. Tuy nhiên, với những người cao tuổi, bệnh ĐTĐ có biến chứng nặng, suy thận, suy gan thì liều khởi đầu chỉ nên là 25mg. Thuốc được dùng một liều độc nhất vô nhị, vào khoảng 1 giờ trước khi hành sự và không được dùng liều thứ hai trong cùng một ngày. Loại thuốc này nói chung là khá an toàn và dung nạp tốt.
Tuy nhiên, nó không ảnh hưởng đến tình trạng cực khoái cũng như tình trạng phóng tinh của BN. Không được dùng thuốc khi BN đang điều trị các thuốc làm giãn mạch vành có chất nitrate, ở những BN có áp huyết thấp dưới 90mmHg, BN bị viêm võng mạc sắc tố, suy gan nặng, BN mới bị nhồi máu cơ tim, bị tai biến huyết mạch não...
Thuốc Apomorphine ngậm dưới lưỡi: nó có tác dụng khá nhanh và kéo dài trong khoảng 20 phút đối với 50% BN bị RLCD trong bệnh ĐTĐ. Liều khởi đầu khoảng 3mg, nhưng với những BN có suy giảm chức năng gan và thận thì nên dùng liều thấp hơn, khoảng 2mg là đủ. Cũng như Viagra, thuốc này không làm tăng ham muốn và kích thích tình dục, có khoảng 7% người dùng bị ói mửa, đau đầu, chóng mặt, ngất…
Các phương pháp điều trị khác kém phần hiệu quả hơn: dùng thuốc Yohimbine là một loại thuốc đã được dùng từ lâu, nhưng hiệu quả thường không ổn định. Tiêm các thuốc gây giãn mạch như papaverine, thuốc có prostaglandin E1 vào thể hang. Dùng dụng cụ hút bằng chân không, tâm lý liệu pháp với những BN có duyên cớ tâm lý đi kèm, dùng dương vật thay thế và cuối cùng là tái tưới máu cho dương vật nhờ phẫu thuật trên huyết quản của thể hang, nhất là trên các tĩnh mạch, phẫu thuật này khá khó khăn và hiệu quả bất thường.
4. Phòng tránh rối loạn cương dương ở bệnh nhân tiểu đường
- Điều trị tốt bệnh đái tháo đường sẽ giảm nguy cơ rối loạn cương dương, kiểm soát tốt đường huyết cũng có thể làm cho tình trạng rối loạn cương dương không trầm trọng thêm, và trong nhiều trường hợp, có thể giúp hồi phục cuộc sống dục tình của bệnh nhân.
- Nói chuyện với thầy thuốc của bạn.
Đừng ngại ngùng khi nói về vấn đề tế nhị này với bác sĩ.
Bác sĩ sẽ xác định xem Rối loạn cương dươnglà kết quả của bệnh đái tháo đường hay do bệnh khác gây nên .
- Tránh thuốc lá.
Hút thuốc lá, làm hẹp các huyết quản , có thể gây ra rối loạn cương dươnghay làm nặng thêm rối loạn chức năng cương dương. Hút thuốc cũng làm giảm nồng độ nitric oxide trong máu , là chất cho phép tăng lượng máu chảy tới dương vật giúp giúp dương vật cương cứng
- Tránh uống quá nhiều rượu.
Cánh đàn ông cho rằng uống rượu vào sẽ làm cho mình mạnh mẽ hơn và lâu xuất tinh hơn.
Tuy nhiên, khi uống rượu quá nhiều - hơn hai ly một ngày - có thể làm tổn thương các huyết quản của và làm trầm trọng thêm chừng độ rối loạn cương dương.
- Khám chuyên khoa : Nam khoa.
Các thầy thuốc chuyên về nam khoa sẽ đánh giá chuẩn xác duyên cớ và chừng độ rối loạn cương dương.
- Điều trị căn do đưa đến lo âu căng thẳng.
Trầm cảm có thể gây ra rối loạn cương dương. Càng lo âu về vấn đề trên bảo dưới không nghe càng làm cho "cấp dưới" lì lợm hơn.
- Stress có thể làm giảm khả năng thèm muốn tình dục và sự cương cứng .
Giải quyết công việc và sắp đặt thư giãn, chọn những phương pháp hữu hiệu như thiền hoặc yoga ….
- Nói chuyện với thầy thuốc của bạn để tìm xem nguyên do gây stress, khi giải quyết vấn đề stress ổn thỏa, tình hình sẽ khá hơn. Thỉnh thoảng bạn cần phải khám chuyên khoa thần kinh nếu stress quá lâu và phức tạp.
- Tập thể dục thẳng tuột.
Thẳng tuột tập thể dục có thể làm tăng lưu lượng máu, cải thiện tinh thần , giảm năng lượng thừa của thân, và giảm bớt bít tất tay.
Đi bộ hàng ngày là phương pháp hiệu quả và dễ thực hiện